اقتصاد بحرانیتر از بحرانی است: بازار خوابیده، اینترنت قطع است و کارگران بیکار
پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد قطع اینترنت، تعطیلی کارخانهها و کسب و کارهای خرد و تعدیل نیرو در بخشهای مختلف طی سه ماه اخیر، فشار معیشتی بر خانوادهها را به شکل چشمگیری افزایش داده است.
افزایش بیکاری، تعطیلی یا نیمهتعطیل شدن شرکتها و رکود گسترده در بازار، از مهمترین پیامدهایی است که شهروندان از شهرهای مختلف ایران در هفتههای اخیر گزارش دادهاند.
برخی شهروندان از بلاتکلیفی شرکتها و توقف فعالیت بسیاری از بخشها خبر میدهند.
یکی از مخاطبان گفت: «شرکتها دچار تردید شدهاند و نمیدانند چه کار کنند. با پایان جنگ، منتظریم با موجی از تعدیل نیرو مواجه شویم که رکود زیادی ایجاد خواهد کرد. خیلی از شرکتها در حالت نیمهتعطیل به سر میبرند؛ مثلا فقط بخش حسابداری فعال است و بخشهای آیتی و فروش بهدلیل قطع اینترنت عملا کاری ندارند.»
کارگران و اقشار کمدرآمد زیر فشار معیشتی
در کنار این شرایط، بسیاری از کارگران و اقشار کمدرآمد از نبود درآمد و ناتوانی در تامین هزینههای اولیه زندگی میگویند.
یک کارگر در پیامی نوشت: «بیشتر از دو ماه است که بیکارم. درآمدی ندارم و هر چه داشتم فروختم تا اجاره خانه بدهم و نان بخرم که بچهام از گرسنگی نمیرد.»
همزمان، گزارشهای متعددی از تعطیلی کارخانهها پس از تعطیلات نوروزی منتشر شده است.
یکی از شهروندان گفت: «بعد از تعطیلات عید نوروز، اکثر کارخانهها هنوز باز نکردهاند و بیکاری بیداد میکند. مردم منبع درآمدی برای تامین مایحتاج اولیه ندارند.»
شهروند دیگری نیز با اشاره به رکود گسترده گفت: «خسته شدهایم، تمام کار و کاسبیها با قطع اینترنت خوابیده است.»
برخی پیامها به وضعیت اقشار آسیبپذیرتر اشاره دارد.
یک مخاطب با اشاره به شرایط بیخانمانها نوشت: «بیچاره کارتنخوابها و بیخانمانها؛ شاید در این ایام خیلیها جانشان را از دست داده باشند بدون اینکه حتی ما خبردار شده باشیم.»
پیامدهای قطع اینترنت
قطع اینترنت، بهویژه برای مشاغل آنلاین، خسارتهای مالی قابلتوجهی ایجاد کرده است.
یکی از شهروندان گفت: «کار من فروش اینترنتی است و از دیماه تقریبا بیکارم.»
شهروند دیگری تاکید کرد: «یک ماه است اینترنت معمولی قطع شده و تا حالا ۱۰ میلیون تومان برای فیلترشکن هزینه کردهام و سه ماه است بیکارم.»
شهروندی از تهران، تاکید کرد پیامدهای اقتصادی جنگ و قطع اینترنت، زندگی بسیاری از مردم را مختل کرده و آنها را به مرز ورشکستگی کشانده است.
برخی مخاطبان نیز از تلاش برای ادامه فعالیت اقتصادی با وجود محدودیتها خبر دادند.
یکی از این مخاطبان نوشت: «بعد از ۳۵ روز با هزینه یک میلیون تومان توانستم به اینترنت وصل شوم، اما همچنان کارم عملا متوقف است.»
علاوه بر پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال، مطالب منتشر شده در رسانههای اجتماعی نیز حاکی از وضعیت بحرانی اقتصاد است.
یک کاربر در ایکس نوشت: «من کاملا ورشکسته شدم. توانایی پرداخت اقساط باقیمانده را ندارم و مجبورم وسایل کارم را برای عبور از این مرحله بفروشم.درآمدم از یوتیوب، اینستاگرام و کیک به صفر رسیده و حتی امکان فروش مرچ هم ندارم. فقط به این دلیل که یکی از ابتداییترین حقوق بشر، یعنی اینترنت، از من گرفته شده.»
کاربری دیگر در پاسخ به او نوشت: «من موتورم را برای فروش گذاشتم، از حقوق مادرم خوردم و ضایعات باغم را فروختم.»
گزارشها از تعدیل نیرو
با هدف قرار گرفتن صنایع نفت، گاز و پتروشیمی در برخی نقاط کشور در جریان جنگ ۴۰ روزه، صدها کارگر بیکار شدهاند و چشماندازی نیز برای بازگشت به کارشان وجود ندارد.
شماری از شهروندان در پیامهایی به ایراناینترنشنال، نیز از حذف مشاغل آنلاین و تعدیل نیرو در صنایع مختلف خبر دادهاند.
یک شهروند نوشت: «خیلی وقت است من و بسیاری دیگر که شغل آنلاین داشتیم دیگر درآمدی نداریم. خواهرم در کارخانهای زیرمجموعه ایرانخودرو کار میکرد که او را هم تعدیل کردند. گرانی بیداد میکند و بسیاری از اقلام ضروری را نمیتوانیم بخریم.»
در بخش ارتباطات و خدمات اینترنت نیز گزارشهایی از تعدیل نیرو و پرداختنشدن حقوق منتشر شده است.
گروهی از کارکنان شرکتهای ارائهدهنده خدمات اینترنت (ISP) در تهران به ایراناینترنشنال گفتند از اسفند ۱۴۰۴ تاکنون با تعدیل نیرو و عدم پرداخت کامل حقوق و عیدی مواجه بودهاند و برای تسویهحساب بدون دریافت مطالبات تحت فشار قرار گرفتهاند.
یکی از کارکنان این حوزه نوشت: «در اسفند ما را تعدیل کردند و هنوز حقوقی دریافت نکردهایم. عیدی را هم بهصورت نصف پرداخت کردند و حالا میخواهند بدون پرداخت حقوحقوق کامل، تسویهحساب کنیم. با حقوق ماهانه ۱۴ میلیون تومان روی دکلهای مخابراتی کار میکردیم و همان را هم نمیدهند.»
گزارشها نشان میدهد تعدیل نیرو به بخشهای دیگری مانند صنعت هوانوردی نیز رسیده است.
یکی از کارکنان ایرلاینها گفت: «به ما که کارمند ایرلاین هستیم نه حقوق دادهاند و نه عیدی، و حالا هم در حال تعدیل نیرو هستند.»
شهروند دیگری نیز گفت نزدیک به ۴۰ روز است بیکار مانده و بدون دریافت حقوق، زیر فشار شدید معیشتی و روحی زندگی میکند.
در شهرهای دیگر نیز شرایط مشابهی گزارش شده است.
یک مخاطب از رشت گفت: «حال بیشتر مردم خوب نیست. بازار کاملا خوابیده و زندگی هر روز سختتر میشود.»
برخی نیز از افزایش شدید قیمت کالاها خبر دادند؛ از جمله شهروندی که گفت قیمت یک پاکت سیگار که قبلا ۶۰ هزار تومان بود، حالا به ۱۲۰ تا ۱۵۰ هزار تومان رسیده و این فقط یک نمونه از گرانیهاست.